نخست مسوولیت های عمده و اصلی معلمان را چنین توضیح میدهیم که معلمان در مقابل جامعه مسوولیت های زیادی دارا آند. اما  مسوولیتهای عمده آنها از قبیل مسوولیت وجدانی، ایمانی، اخلاقی، اعتقادی و اجتماعی آنها میباشد. زیرا مسوولیت در لغت به معنی آنچه که انسان عهده دار و مسوول آن است، میباشد. بدین منظور معلمان در مقابل موضوعات فوق الذکر بی نهایت مسوولیت دارند.

در اینجا در مورد سه مسوولیت اولیه معلمان بطور ذیل معلومات ارائه میداریم:

الف: اولین مسوولیت معلم در برابر کردگار

ب: دومین مسوولیت معلم در مقابل جامعه

ج: سوم مسوولیت معلم در مقابل وجدان

الف –اولین مسوولیت معلم در برابرکردگار :

به همه بهتر معلوم است که همه در برابر پروردگار عالمیان مسوول میباشند. اما معلم نسبت به دیگران بیشتر، زیرا برای معلم بسیاری موضوعات روشن و واضح است. چرا که وی با نور علم و معرفت آراسته است. و از اهداف خداوندی و انسانیت خوبتر با خبر است. پس رسالت دارد تا برای عموم افراد جامعه رهنمایی و تدریس نماید. در صورت سرپیچی و اغفال در نزد خداوند توانان مسوول است. و ما باورمندیم و ایمان داریم که مالک همه نعمت های مادی و معنوی خداوند تواناست. همچنان علما ورثه ی انبیاست بخصوص معلمان محترم جامعه را به راه راست و رستگاری رهنمایی کرده از بد بختی های زمان به یاری ذات اقدس نجات میدهند. زیرا خداوند«ج» زمین و طبیعت را برای انسان ها منحیث یک مکتب خلق نمود، تا باشد بنده گانش از نعمات مادی بهره مند شوند و به پیشرفت های معنوی و اجتماعی نایل آیند. و در نتیجه جهت بهزیستی و بقای نسل طبیعت را به اختیار خویش در آورد.

البته آنچه پیشرفت های زمان را امروز به چشم سر میبینیم همه و همه از ثمره نتایج کار معلمان راستین و حقجو میباشد. و تماماً پیشرفت های تکنالوژیکی در اثر مبارزات و عمل کرد های معلمان سیر و تکامل نموده است. اگر معلم صادقانه افراد جامعه را تربیت ننماید و یا از مسلک خویش استفاده جویی کند در برابر خدا« ج » مسوولیت دارد. و جواب خواهد داد، چون هیچ عمل وی در نزد خدا « ج » پوشیده نمی ماند. بناءً در همه حال معلم نباید صداقت، ایمانداری، و ترس را در برابر خالق خود فراموش کند.