دنیا را برایتان شاد شاد و شادی را برایتان دنیا دنیا آرزومندم
عیدتان مبارک
دنیا را برایتان شاد شاد و شادی را برایتان دنیا دنیا آرزومندم
عیدتان مبارک
خوشحالی و غمگینی را می توانید خود انتخاب كنید. پس خوشحالی را انتخاب كنید.
هر روز سه انسان را ستایش كنید.
در صورت امكان طلوع خورشید را تماشا كنید.
اولین نفری باشید كه سلام می كنید.
اگر افرادی را دوست دارید، برای گفتن آن وقت را تلف نكنید.
با همه به گونه ای رفتار كنید، كه دوست دارید با شما رفتار كنند.
هیچگاه تسلیم كسی نشوید و آنگاه است كه معجزه رخ می دهد.
سعی كنید هر روز اسم افرادی را به خاطر بیاورید.
از نطر فكری خشن و از نظر احساسی نازك دل باشید.
از آنچه باید مهربانتر باشید.
بدانید یكی از بزرگترین نیازهای محیطی نیاز به قدر دانی است.
به قول خود وفا كنید.
یاد بگیرید حتی زمانكه احساس خوبی ندارید، خود را بشاش نشان دهید.
هر چیز بهتری را كه پیدا می كنید رها كنید.
به خاطر داشته باشید برنده ها كارهایی را انجام می دهند كه بازنده ها می خواهند آن كار را انجام دهند.
وقتی به سر كار خود می رسید، اجازه دهید اولین چیزی كه به زبان می آورید باعث افزایش روحیه همكارانتان شود.
تحت تاثیر اهدافتان زندگی كنید.
كلنجار ررفتن با گذشته را متوقف كنید.
امروزه ضرب المثل ایرانی "خنده بر هر درد بی درمان دواست " مصداق كاملاً علمی پیدا كرده است.
دانش پزشكی در قرن حاضر به وضوح می داند، اشخاصی كه اصطلاحاً یك لب و هزار خنده گفته می شوند، نسبت به آنان كه به اصطلاح با خودشان نیز قهرند و نسبت به زندگی بد بین و عبوس هستند، بسیار كمتر دچار بیماری های جسمی و روانی می شوند.
به این ترتیب هر عاملی كه شادابی را به انسان هدیه كند، در واقع به سلامتی جسم و روان او كمك كرده است. اما نكته بسیار مهمی كه دانش طب به بشر آموخته است، این مطلب است كه شادابی و افسردگی انسان پیش از آنكه تحت كنترل و اراده او باشد، زیر فرمان تغییرات مواد شیمیایی در سلسله اعصاب مركزی انسان است.
از جمله این مواد شیمیایی " دوپامین " را می توان نام برد که افزایش آن در بدن سبب می شود، انسان بدون اراده دچار ناراحتی گردد و كاهش این ماده نیز سبب شادی غیر ارادی انسان خواهد شد.
به عنوان مثال، عصبانیت و ناراحتی غیر ارادی و بدون علت صبحگاهی، كه حالت شدید آن به عنوان ملانكولی یا همان مالیخولیا ( افسردگی درون زاد صبحگاهی) شناخته می شود، در اثر تغییرات و كم و زیاد شدن همین مواد شیمیایی به وقوع می پیوندد.
از دیگر مواد شیمیایی داخل بدن كه به طور غیر ارادی سبب شادی انسان می شود و به او شعف و نشئه بی نظیر می بخشد ، ماده ای به نام “ كورتیزول " است كه میزان آن در داخل بدن انسان در ساعات سحرگاهی به شدت افزایش می یابد و در صورت بیدار بودن انسان در این ساعات، لذت و شعف سرمست كننده ای به او دست می دهد كه بی شك بر زندگی او در تمام طول روز تأثیر گذار است.
افزایش كورتیزول در ساعات اول صبح و ارتباط آن با سرخوشی صبحگاهی كه امروزه از مسلمات پزشكی است، در واقع توجیه قابل توجهی است بر همه مضامینی كه در فرهنگ و ادب و عرفان پیرامون "اسرار سحر" معرفی می شوند.
در اشعار خواجه شیرین سخن شیراز، حضرت حافظ، موارد بسیاری را می توان یافت که نشان می دهد به سرخوشی و شادابی سحرگاهی و تأثیر آن در زندگی انسان توجه شده است.
هر گنج سعادت كه خدا داد به حافظ
از یمن دعای شب و ورد سحری بود
ضرب المثل ایرانی مشهور كه منسوب به بزرگمهر می باشد، یعنی: "سحر خیز باش تا كامروا باشی" نیز اشاراتی نغز به تأثیر بیداری صبحگاهی بر زندگی شادكامانه و سعادت آمیز دارد.
به این ترتیب واضح است، امر واجب نماز صبح با ارزانی داشتن بیداری صبحگاهی به انسان، تقدیم كننده شادابی به جسم و روان او می باشد و یك نتیجه مهم این شادابی، سلامت جسم و روان خواهد بود .
صبح خیزی و سلامت طلبی چون حافظ
هرچه كردم همه از دولت قرآن كردم
● معنویت و سلامت جسمانی
سال ها پیش پزشکان و دانشمندان، بیشتر روی تاثیر داروهای شیمیایی تاکید می کردند؛ اما در ۱۰ سال گذشته نگاه ها نسبت به این قضیه متفاوت شد و آن ها به این نتیجه رسیدند که ایمان و مذهب تأثیر مستقیمی روی سلامت جسم دارد و با بیماری ها به طور چشمگیری مبارزه می کند. به عنوان مثال وقتی شما در مراسم مذهبی یا کلاس خودشناسی شرکت می کنید، از طریق دعا می توانید بر مشکلات و بیماری ها نیز بهتر غلبه کنید. این مورد حتی برای بچه ها و نوجوانان نیز صادق است و آن ها نیز از تأثیرات مثبت آن بهره لازم را خواهند برد.طی تحقیقات انجام شده شرکت در این گونه مراسم و ایمان واقعی داشتن، درصد افسردگی را در فرد کاهش می دهد و فرد را شادتر و طول عمر را بیشتر می کند. به طور کل این افراد از لحاظ روحی و جسمی سالم تر به نظر می آیند.
روحیه افراد مسنی که به طور مرتب در مراسم مذهبی شرکت می کنند بسیار بهتر از دیگران است. به دلیل کارکرد بهتر سیستم دفاعی بدن این افراد از لحاظ جسمی سالم تر هستند و فشار خون پایین تری دارند. در ضمن تحقیقات نشان داده است شانس زنده بودن افرادی که تحت عمل جراحی قلب باز قرار گرفته اند و دارای ایمان قوی نیز هستند، به مراتب بیشتر از دیگر افراد است.


● معنویت و سلامت روحی
کسی که به معنای واقعی ایمان دارد و دارای اعتقادات مذهبی است از لحاظ روحی، روانی نیز سالم تر است و با مشکلات زندگی بهتر و عاقلانه تر کنار می آید.وقتی شما به خدا ایمان دارید، در تمام مراحل زندگی به او توکل می کنید و لحظه ای از راهنمایی های او بی نصیب نخواهید بود. به طور حتم، شما با خانواده هایی مواجه شده اید که با مشکلات بسیاری روبه رو هستند اما وجود همین اعتقادات مذهبی، مسیر زندگی آن ها را به کلی تغییر داده و اراده آن ها را برای مبارزه با مشکلات دو چندان کرده است. بنابراین یکی از قدرتمندترین و مهم ترین منابع قدرت در فرد وجود ایمان و اعتقادات مذهبی اوست.مطالعات پزشکی نیز این موضوع را تأیید می کند که معنویت تأثیر بسیار زیادی بر سلامت ذهن و روح افراد دارد. طی تحقیقاتی که روی گروهی از افراد بیمار به عمل آمد، مشخص شد که تأثیر ایمان و اعتقاد در بهبودی وضعیت جسمانی آن ها حدود ۵۰ درصد مؤثر بوده است، به عبارتی دیگر هر چقدر ایمان فرد بیشتر باشد، سریع تر می تواند بر بیماری های خود غلبه و بستر بیماری را ترک کند؛ علت اصلی آن نیز داشتن امید و مثبت نگری در این افراد است. همین ویژگی در آن ها باعث می شود کمتر دچار افسردگی شوند و از زندگی خود نیز بهره لازم را ببرند. شرکت در مراسم مذهبی باعث می شود اعتقاد خانواده نسبت به مسائل معنوی افزایش یابد، ولی این تنها راه حل نیست. بهتر است بدانید برای بالا بردن سطح معنویت در زندگی راه های گوناگونی وجود دارد. به منظور متبلور شدن ایمان در خانواده، ابتدا باید ارزش های خود را مورد ارزیابی قرار دهید.
وجود اعتقادات معنوی در زندگی بسیار حائز اهمیت است و سلامت جسم و روح تک تک اعضای خانواده را تضمین می کند.
رب اجعلنی مقیم الصلوه و من ذریتی ربنا و تقبل دعاء
پروردگارا ! من و فرزندانم را از اقامه كنندگان نماز قرار ده و دعای مرا قبول فرما.
سوره مباركه ابراهیم ـ آیه شریفه 40
عبارت مشهور"العلم فی الصغر، كالنقش فی الحجر"(دانش در كودكی، مانند نقش پایدار در سنگ است)، امروزه با پیشرفت دانش پزشكی و روان پزشكی و به خصوص با پیدایش روان كاوی توجیه كامل علمی پیدا كرده است.
روان شناسی مدرن، با تداعی از مكتب روان كاوی فروید و نظریات "ژان پیاژه"، "جان باولف" و بسیاری از دانشمندان دیگر، به ما می گوید كه مهم ترین دوران زندگی بشر كه به وجود آورنده شخصیت نهایی او خواهد بود، دوران كودكی است. بر این اساس هر قدمی كه در جهت ایجاد سلامت روانی اطفال برداشته شود، به نوبه خود سبب ایجاد جامعه ای سالم و موفق خواهد شد.
اما بزرگ ترین موهبتی كه ممكن است در جهت ایجاد سلامت روانی نصیب یك طفل نورسیده گردد، پای گذاشتن او در خانواده ای مؤمن و نمازگزار است.
تعالیم آیین حیات بخش اسلام كه حتی كوچك ترین مسائل بشری را بدون پاسخ نگذاشته است، از همان بدو تولد نوزاد برای او برنامه ها و روش های متعددی دارد كه عمل به آنها ضامن سعادت و سلامت همیشگی انسان است.
از جمله در بعد سلامت روانی، آیین اسلام به والدین و به خصوص پدر، مؤكداً حكم كرده است كه مثلاً نام نیك بر بچه بگذارند(1) و امروز علمای روان شناسی متفقاً به این نتیجه رسیده اند كه چگونه نام یك كودك در شكل گیری شخصیت او تأثیر گذار است و چگونه یك نام بد ممكن است،موجبات تحقیر كودك(مثلاً تمسخر او توسط همسالان) و در نتیجه تزلزل شخصیتش گردد و یا هنگامی كه روان كاوی در قرن بیستم، حكایت از حضور تظاهرات نهفته اما مقتدر جنسی در وجود اطفال می كند ، آنگاه مفهوم عمیق آن بخش عظیم از احادیث و روایات معصومین(ع) كه مثلاً بوسیدن دختران توسط مرد نامحرم را بعد از 5 ، 6 سالگی منع كرده اند.(2)
در هر صورت كودكی كه در خانواده مؤمن و نمازگزار به دنیا می آید و زمزمه حیات بخش اذان و اقامه در گوش راست و چپش نخستین نغمه زندگی او می گردد، كودكی است كه گام در مسیری سعادت بخش گذاشته است.
تغذیه كودك تا دو سال به وسیله شیر مادر و بهره مندی كامل او از آغوش پر مهرش كه یك موهبت اسلامی است به او ایمنی محیر العقولی در مقابل بخش عظیمی از بیماری های روانی می بخشد، مثلاً احتمال اضطراب یا افسردگی كه بر اثر جدایی از مادر به وقوع می پیوندد، بسیار كم می شود. چرا كه امروزه روشن شده است اكثر كسانی كه به دام مهلك اعتیاد گرفتار می آیند كسانی هستند كه در كودكی، از شیر و آغوش مادران شان محروم بوده اند.(3)
شیوع اسكیزوفرنی كه خطرناك ترین و مهلك ترین بیماری در روان پزشكی است در بچه های خانواده های مسلمان و نمازگزار بسیار کم است، چرا كه علم امروز ثابت كرده است كه بروز اسكیزوفرنی، ارتباط معنی داری با وجود سیستم زن سالاری در اداره خانواده ها دارد(4) که مسلماً در خانواده های نمازگزار، با رعایت اصول درخشان قرآنی، از قبیل(الرجال قوامون علی النساء) و رد صریح و قاطع سیستم شوم "زن سالاری"، قدم بزرگی در جهت كاهش میزان ابتلا به این اختلال برداشته می شود.
همچنین درباره آثار مثبت و متعدد، قانون مؤكد اسلامی مبنی بر آزاد گذاشتن كامل كودكان تا سن 7 سالگی و پرهیز از تنبیه و محدودیت برای آنها می توان تعمق بسیار نمود.
اما بعد دیگر،تأثیری است كه نماز به طور مستقیم بر حالات روانی اطفال دارد و آن بر اثر نماز خواندن خود كودك حاصل می شود.
شروع نماز در سنین كودكی سبب می شود كه او این صفت حسنه را به صورت یك عادت معمول و سازنده در جسم و روان خود، ملكه نماید و جزو برنامه های همیشگی زندگی خود، قرار دهد و در نتیجه از همه فواید نماز، در بعد سلامت روانی در آینده برخوردار گردد.
به علاوه با شروع نماز در دوران كودكی، مفاهیمی مثل خدا و مذهب و دستوراتی مثل تعالیم اسلامی، چنان در ذهن پذیرنده و شفاف كودك كه هنوز سنگینی و تیرگی گناهان ظرفیت های فكری و مغزی او را آلوده نكرده است، جای می گیرد كه امكان شك و تردید در این زمینه در آینده بسیار كاهش می یابد.
این نكته به خصوص باید مورد توجه خانواده هایی قرار گیرد كه با وجود آن كه خود را مسلمان می دانند اما وقتی كه فرزندشان به سن تكلیف می رسد او را به بهانه این كه:
"هنوز خیلی كوچك است !" به خواندن نماز تشویق نمی كنند. این مسئله كه با كمال تأسف به خصوص در مورد دختر بچه ها كه سن تكلیف آنها پایین تر است(9 سالگی)، شیوع بیشتری دارد، مسبب عوارض مخرب بسیاری در آینده كودك خواهد شد.
در حقیقت پدر و مادرانی كه با دلسوزی ساده اندیشانه، فرزند خود را به برپاداری نماز تشویق نمی كنند، خیانت بزرگی از جهت محروم نمودن كودك خویش از این نعمت بزرگ مرتكب می شوند. چرا كه به این ترتیب گویی به آلودگی كودك خویش، به انواع گناهان و انحرافات و بدبختی ها و بیماری های جسمی و روانی، رضایت داده اند و او را به خسارت سنگین در دنیا و آخرت محكوم نموده اند.
به همین دلیل است كه آیین مقدس اسلام و به خصوص ائمه بزرگوار شیعه(ع) با توصیه های مؤكد، مسلمانان را به آموزش مرحله به مرحله نماز به كودكان فرا خوانده اند و حتی با این كه از مجازات ها و تنبیهات بدنی در مورد كودكان، به خصوص قبل از 7 سالگی، منع نموده اند در مورد ترغیب به نماز گاهی امر به تنبیه كودكان فرموده اند. در این مورد در حدیثی معتبر از حضرت امام صادق(ع) آمده است كه فرمودند: چون پسر، سه ساله شود، پدر و مادر به او می گویند كه: هفت مرتبه بگو "لا اله الا الله" و چون سه سال و هفت ماه و بیست روز از عمرش بگذرد، به او می گویند كه هفت مرتبه بگوید: "محمد رسول الله" ، پس چهار سالش تمام شود به او می گویند كه هفت مرتبه بگوید: "صلی الله علی محمد و آله" پس چون پنچ سالش تمام شود او را وا می دارند كه خدا را سجده كند.
اما چون شش سالش تمام شود. نماز را به او یاد می دهند و چون هفت سالش تمام شد، وضو را به او یاد می دهند و او را به نماز امر می كنند و چون نه سالش تمام شود وضو و نماز را به خوبی به او می آموزند و از ترك وضو و نمازاو را نهی کنند. پس چون كودك وضو و نماز را یاد گرفت، خداوند پدر و مادرش را خواهد آمرزید.(5)
مفاهیم عمیق این حدیث از جمله این كه اقامه نماز پس از اقرار به توحید و نبوت(كه اساسی ترین اصول اعتقادی اسلام هستند) قرار گرفته و این كه عمل به این حدیث ضامن آمرزش پدر و مادر تلقی شده است، باید به دقت مورد توجه خانواده ها قرار بگیرد.
پی نوشت:
1- حدیث از امام صادق(ع) ـ كافی جلد 6 صفحه 49
2- برای مشاهده این قبیل احادیث مراجعه كنید به كتاب ارزشمند حلیه المتقین، اثر علامه بزرگ مجلسی(ره)، صفحه 49
3- برای مطالعه درباره تاثیرات روانی تغذیه با شیر مادر رجوع كنید به مجموعه مقالات سمینارهای مربوطه و به خصوص تحقیقات آقای دكتر یاسمی(روان پزشك)
4- رجوع كنید به مجموعه ارزشمند و بی نظیر"اولین دانشگاه، آخرین پیامبر" اثر جاودانه شهید دكتر سید رضا پاك نژاد ـ جلد 21
5- حلیه المتقین، علامه مجلسی (ره)